• Homa Lali

Franse mededingingsautoriteit: Google maakt misbruik van zijn machtspositie

Volgens de Franse mededingingsautoriteit Autorité de la concurrence (hierna: "FCA") brengt Google de mediasector ernstig schade toe door de producties van uitgevers niet in de zoekresultaten weer te geven. Google geeft alleen een preview van de producties (in dit geval) nieuwsartikelen weer als de uitgevers kosteloos toestemming geven voor een preview van de nieuwsartikelen. Indien uitgevers weigeren toestemming te verlenen dan verschijnt er enkel een kop en een link naar de inhoud. Dit maakt het onaantrekkelijk voor Google-gebruikers om op de zoekresultaten te klikken die enkel een kop en een link hebben, omdat het niet duidelijk is of dit is wat de Google-gebruiker zoekt.


De DSM-richtlijn, 2019/790 EU wordt door de lidstaten op nationaal niveau langzaam maar zeker doorgevoerd (omzettingstermijn loopt tot 7 juni 2021). Op 24 oktober 2019 heeft Frankrijk de DSM-richtlijn omgezet naar nationale wetgeving. Het gaat in deze kwestie voornamelijk om artikel 15 van de DSM-richtlijn betreffende ‘Bescherming van perspublicaties met betrekking tot onlinegebruik’. Dit artikel geeft uitgevers het recht om online publicaties te exploiteren. Hierdoor kunnen uitgevers meer macht krijgen door bedrijven als Google te laten betalen. Dit recht wordt ook wel ‘link tax’ genoemd.

Google heeft door de wettelijke maatregelen daarom besloten om de publicaties van uitgevers niet langer in de zoekresultaten weer te geven, tenzij uitgevers toestemming geven aan Google om hun producties gratis online te publiceren. Indien uitgevers dit niet doen, dan verschijnt in de Google zoekresultaten alleen een kop en een link naar de inhoud in plaats van de reguliere preview. Naar de mening van de Franse uitgevers zal dit vrijwel zeker leiden tot een verlies aan zichtbaarheid en potentiële advertentie-inkomsten.


De FCA heeft 9 april 2020 haar besluit openbaar gemaakt en geoordeeld dat er voorlopige maatregelen opgelegd moeten worden. Het marktaandeel van Google is ongeveer 90%, hierdoor is de drempel erg hoog om toegang tot deze markt te krijgen en om in dezelfde markt uit te breiden. Google heeft een dominante positie op de Franse markt voor algemene online-informatiediensten en daarom is zichtbaarheid van artikelen in de Google zoekresultaten belangrijk voor uitgevers en persbureaus.


Wat doet Google nu verkeerd volgens de FCA?

  • Google vermijdt onderhandelingen en vergoedingen voor de weergave van producties van uitgevers

  • Google legt oneerlijke handelsvoorwaarden op aan uitgevers

  • Google maakt misbruik van zijn machtspositie door uitgevers aan te dringen om gratis licenties te verlenen

  • Google weigert informatie te verstrekken die nodig is voor de vaststelling van de vergoeding


De FCA was van mening dat de dominante positie van Google de reden was dat Google dergelijke voorwaarden kan opleggen aan de uitgevers. Aangezien het verkeer dat Google genereert cruciaal en onvervangbaar is voor de uitgevers en persbureaus, hebben zij geen andere keuze dan zich aan het beleid te houden en voorwaarden te accepteren die voor hen nog ongunstiger zijn dan de voorwaarden die bestonden voor de omzetting van de DSM-richtlijn.


Uiteindelijk heeft het FCA vastgesteld dat Google de perssector ernstige en onmiddellijke schade heeft toegebracht.

Daarom worden er voorlopige maatregelen opgelegd aan Google. Deze houden in dat Google:

  • Te goeder trouw moet onderhandelen over de voorwaarden

  • De vergoedingen voor de previews met terugwerkende kracht aan uitgevers en persbureaus moet betalen

  • De onderhandelingen tussen Google en de uitgevers of persbureaus dienen binnen drie maanden na het verzoek van de uitgever of het persbureau plaats te vinden en moeten een vergoeding voor de periode vanaf 24 oktober 2019 omvatten


Deze maatregelen zullen waarschijnlijk tot gevolg hebben dat uitgevers en persbureaus een vergoeding krijgen voor de preview van de nieuwsartikelen. Google is verplicht om te onderhandelen met de uitgevers en persbureaus, hierdoor krijgen de uitgevers en persbureaus een betere onderhandelingspositie.